Sağlık Bilgi Kaynağı

Agorafobi Nedenleri

0 166

Agorafobinin gelişmesinde rol oynayan etkenler arasında sağlık koşulları, genetik durum, mizaç, çevresel öğrenme deneyimleri ya da stres yer alır.

 

Agorafobi Risk Faktörleri

 

Agorafobi çocukluk çağında ortaya çıkabilir. Fakat genelde geç gençlerde ya da erken yetişkinlerde 35 yaş öncesinde başlayabilir. Bunun yanı sıra daha yaşlı yetişkinlerde de görülme olasılığı vardır. Agorafobi teşhisi kadınlara erkeklerden daha sık konulmaktadır.

Agorafobinin risk faktörleri aşağıdadır:

  • Panik atak durumuna veya başka fobilere sahip olmak
  • Aşırı kaçınma ya da korku ile panik ataklara karşı yanıt vermek
  • İstismara uğrama ya da saldırıya uğrama benzeri stresli olaylar
  • Bir ebeveynin ölümü
  • Gergin ve endişeli bir mizaca sahip olmak
  • Aile öyküsünde agorafobi olması

 

Agorafobi Komplikasyonları

 

Agorafobi durumu kişinin hayattaki fonksiyonlarını çok büyük oranda etkileyebilir. Hatta kişiler evden çıkamaz duruma gelebilirler. Bu durumun tedavi edilmemesi sonucunda bazı kişiler yıllar boyu yalnızca evlerinde yaşarlar. Okula ya da işe gidemezler. Arkadaşlarını ya da ailelerini ziyaret edemezler. Normal sayılan günlük aktivitelere katılamazlar ve işlerini istedikleri şekilde yönetemezler. Yardım amaçlı olarak başkalarına bağımlı olabilirler.

Agorafobi aşağıdakilere de neden olabilir ya da aşağıdakilerle ilişkili olabilir:

  • Alkol bağımlılığı
  • Uyuşturucu bağımlılığı
  • Depresyon
  • Diğer anksiyete bozuklukları ya da kişisel bozukluklar dahil olmak üzere zihinsel sağlık problemleri

 

Agorafobinin Önlenmesi

 

Agorafobi Önlenmesi

Agorafobinin önlenmesinde kesin olan bir yol yoktur. Kişiler endişe ettikleri ya da korktukları durumlardan ne kadar çok kaçınırlarsa agorafobi o oranda artma eğilimindedir. Kişiler her zaman güvenli bir yere ulaşma durumu yaşarlar ve korkuları karşı koyulamaz hale gelebilir. Korkular karşı koyulamaz hale gelmeden evvel kişilerin korktukları yerlere gitmeleri önerilir. Tek başlarına bu eylemi yapmaları zor olabilir. Böyle durumlarda aile üyelerinden ya da arkadaşlarından destek isteyebilirler. Bunun dışında elbette de profesyonel yardım alabilirler.

Anksiyete durumunuz varsa veya panik atak geçirirseniz mümkün olan en kısa zamanda tedaviye başlamanız gerekir. Semptomların daha da kötüleşmemesi için erken zamanda yardım almak önemlidir. Pek çok zihinsel sağlık problemi gibi kaygı durumu da ertelendiğinde tedavi edilmesi zorlaşan bir durumdur.

 

Agorafobi Teşhis

 

Agorafobi aşağıdaki durumlara göre teşhis edilebilir:

  • Belirtiler ve bulgular
  • Kişinin kendi doktoruyla ya da akıl sağlığı uzmanıyla derinlemesine görüşmesi
  • Semptomlara neden olabilecek diğer koşulların elenebilmesi için fiziki muayene yapılması
  • Bir psikiyatrist tarafından listelenen ve uygulanan agorafobi kriterleri

 

Agorafobi Alternatif Tıp

 

Birtakım bitkisel takviyeler ve uygulanan diyetler sakinleştirici özellikte olup anti-anksiyeteye yararlı olabilirler. Agorafobi ile ilgili olarak bu tarz uygulamalar yapılmadan evvel mutlaka doktora danışılmalıdır. Bu tarz takviyeler reçetesiz olabilirler ancak sağlık açısından riskleri olabilir. O nedenle uzmana danışmak gereklidir.

Mesela bitkisel bir takviye sayılan kava, anksiyete ile ilgili olarak umut verici özellikte biliniyordu. Fakat kısa süren kullanımlarda dahi karaciğerde hasar oluşturduğu yönünde raporlar elde edildi. Kişide özellikle karaciğer rahatsızlıkları varsa ya da kişi karaciğeri etkileme potansiyeline sahip ilaçlar alıyorsa araştırmalar netlik kazanana kadar kava içerikli ürünler kullanmaktan kaçınmalıdır. İlgili Link: Alzheimer Hastalarının Yakınlarına Hayatı Kolaylaştıran Öneriler

 

Agorafobi ile Başa Çıkma ve Destek Sağlama

 

Agorafobi sorunu olan kişiler yaşamlarında çok fazla zorlukla karşılaşabilirler. Bu hastalığın üstesinden gelmede profesyonel tedavi oldukça önemlidir. Profesyonel destekle agorafobiden kurtulmak ve korkuların esiri olmamak mümkündür.

Agorafobi sorunu yaşayan kişiler bu durumla başa çıkabilmek ve kendilerine daha iyi bakabilmek için aşağıdaki adımları uygulayabilirler:

  • Tedavi planına sadık kalınmalıdır.

Kişiler terapiyle ilgili randevu almalıdırlar ve terapistleriyle daima iletişim halinde olmalıdırlar. Ayrıca aldıkları ilaçlar varsa bu ilaçları düzenli şekilde ve doktorlarının söylediği şekilde içmelidirler. İlaç içme konusunda ve yeni becerileri öğrenme-uygulama konusunda tutarlı davranabilmek ortaya büyük farklar koyacakır.

  • Korkulan durumlardan kaçınmamaya çalışılmalıdır.

Kişileri rahatsız eden ve onlarda kaygı belirtilerini ortaya çıkaran yerler vardır. Bu yerlere gitmek ve o yerlerde zaman geçirmek agorafobisi olan kişiler için çok zordur. Fakat zaman içerisinde daha çok yere gitmek kişilerin korku ve endişelerini azaltır. Bu konuyla ilgili kişinin terapisti, aile üyeleri ya da arkadaşları yardımcı olabilirler.

  • Sakinleştirici beceriler öğrenilmelidir.

Terapistle konuşularak kişiler kendilerini nasıl sakinleştirebilecekleri konusunda fikir edinebilirler. Masaj, yoga, meditasyon ve görselleştirme agorafobisi olan kişiler için sakinleşmeye yarayan yöntemlerdir. Kişiler endişe veya stres duymadıkları zamanlarda bu yöntemleri deneyebilirler. Endişe ya da stres hissettikleri zamanlarda da bu yöntemleri deneyerek içinde bulundukları kötü duygu durumundan kurtulmaya çalışabilirler.

  • Alkolden ve uyuşturucudan kaçınılmalıdır.

Alkol ve uyuşturucu eğlence amaçlı olsa bile uzak durulması gereken durumlardır. Ayrıca kafeinin sınırlandırılmasında ya da hiç tüketilmemesinde de fayda vardır. Çünkü bu maddelerin tümü anksiyete ve panik belirtilerini kötü hale getirebilirler.

  • Kendinize iyi bakmanız gerekir.

Kişiler kaliteli ve yeterli uyku almalıdırlar. Fiziksel olarak her gün aktif olmaya özen göstermelidirler. Ayrıca çok sayıda meyve sebzenin dahil olduğu bir beslenme diyeti uygulamalıdırlar.

  • Destek gruplarına katılmak gerekir.

Anksiyete bozukluğu yaşayan kişiler farklı destek gruplarına katılarak kendileriyle benzer sorunlar yaşayan kişilerle iletişim kurma olanağı elde ederler. Bu kişiler deneyimlerini birbirleriyle paylaşabilirler.

 

Agorafobi Doktor Randevusuna Hazırlanma

 

Agorafobi Nedenleri

Agorafobisi olan kişiler doktorun ofisine gitmekten korkabilirler ya da bu durumdan çekinebilirler. Bu nedenle akıl sağlığı uzmanıyla ya da doktorla görüşmeye telefondan başlamak faydalı olabilir veya bir aile üyesinden ya da arkadaştan randevuya giderken eşlik etmesi istenebilir. İlgili Link: Oksitosin Hormonu

Ne Yapılabilir?

Randevuya daha iyi hazırlanmak için aşağıda yazan maddelerden oluşan bir liste yapılabilir:

  • Yaşanılan belirtilerin neler olduğu ve bu belirtilerin ne kadar süredir var olduğu
  • Stres nedeniyle kaçınılan şeyler ya da yapılmaktan vazgeçilen eylemler
  • Anahtar kişisel bilgiler, özellikle belirtilerin ilk ortaya ne zaman çıktığı ve bu zamanda yaşamda önemli stres kaynaklarının ya da büyük değişikliklerin olup olmadığı
  • Sahip olunan fiziksel ve zihinsel diğer tüm rahatsızlıkların da dahil olduğu tıbbi bilgiler
  • Alınan tüm ilaçların, vitaminlerin ve varsa takviyelerin isimleriyle bu ilaçlardan ne kadar dozda alındığının bilgileri
  • Doktora sorulması planlanan sorular

Doktora sorulması planlanan temel sorular aşağıdakiler olabilir:

  • Semptomlara neyin sebep olduğu
  • Semptomların başka olası nedenlerinin olup olmadığı
  • Teşhisin nasıl konulacağı
  • Durumun geçici mi yoksa kronik yani uzun süreli mi olduğu
  • Ne tür bir tedavi önerildiği
  • Başka sağlık sorunlarının olması durumunda tüm bunları nasıl yönetmek gerektiği
  • Tavsiye edilen ilaçların yan etkilerinin olup olmayacağı
  • İlaç kullanmak dışında başka seçenek olup olmadığı
  • Belirtilerin ne kadar sürede iyileşeceği
  • Bilgi edinilebilecek basılı bir materyal ya da web sitesi olup olmadığı

Tüm bunlar dışında kişiler randevu esnasında başka soruları sormaktan çekinmemelidirler.

 

Doktordan Ne Beklenir?

 

Doktor kişiye rahatsızlıkla ilgili olan bir dizi soru soracaktır. Kişiler bu sorulara hazırlıklı olurlarsa randevudan daha çok verim elde edilir. O nedenle sorulabilecek sorulara cevap verebilmek için soruların neler olabileceği bilinmelidir. Doktorlar durumla ilgili genel olarak aşağıdaki soruları sorarlar:

  • Hangi belirtileriniz var?
  • Belirtileri ilk olarak ne zaman fark ettiniz?
  • Belirtiler hangi koşullarda ve zamanlarda ortaya çıkıyorlar?
  • Semptomlarınızı daha iyiye ya da daha kötüye çeviren durumlar var mı?
  • Belirtilerinizi tetikleyeceğini düşünerek herhangi bir yerden ya da durumdan kaçınıyor musunuz?
  • Belirtiler yaşamınızı ve size yakın olan kişileri nasıl etkiliyor?
  • Herhangi tıbbi bir durum teşhisi konuldu mu?
  • Geçmişte başka zihinsel sorunlar oldu mu? Eğer olduysa bu sorunlara hangi tedavi yarar sağladı?
  • Kendinize zarar vermeyi düşündünüz mü?
  • Alkol ya da eğlence amaçlı uyuşturucu kullanıyor musunuz? Eğer kullanıyorsanız ne sıklıkla kullanıyorsunuz?

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.