Sağlık Bilgi Kaynağı

Akalazya Nedir?

0 449

Akalazya nadiren görülen bir hastalıktır. Ağızı mideye (özofagus) bağlayan yutma tüpünden, yiyecek ve içeceklerin geçmesini zorlaştıran özelliktedir.

Yemek borusundaki sinirlerin hasar görmesi sonucunda Akalazya ortaya çıkar. Yani zaman içinde yemek borusu felç olur, genişler ve yiyeceklerin mideye gönderilmesinde etkili olan yeteneğini yitirir. Bunun sonucunda yiyecekler yemek borusunda toplanırlar ve kimi zaman fermente olurken kimi zaman da acıyı tadan ağızda toplanma meydana gelir. Çoklukla gastroözofageal reflü hastalığı (GÖRH) ile karıştırılan bir hastalıktır. Ayırıcı olan durumların en belirgini, Akalazya durumunda yiyecekler yemek borusundan mideye giderken GÖRH durumunda mideden ağıza doğru gelirler.

Akalazyanın tedavisi yoktur. Çünkü yemek borusu felç olduğundan kasların tekrar düzgün şekilde çalışması mümkün değildir. Fakat ortaya çıkan semptomlar genel olarak endoskopi, minimal invaziv tedavi ya da cerrahiyle tedavi edilebilirler.

 

Akalazya Belirtileri Nelerdir? 

 

Akalazya belirtileri genel olarak aniden ortaya çıkmazlar. Yavaş yavaş ortaya çıkarak zaman içerisinde kötüleşirler. Akalazya ile bağlantılı olabilecek belirti ve semptomlar aşağıdadır:

 

  • Boğazda yutma güçlüğü (disfaji)
  • Boğazda yiyecek ya da içecek varmış gibi hissetme
  • Yiyecek yerken yetersiz tükürük
  • Göğüste ağrılı yanma hissi
  • Geğirme
  • Ara sıra oluşan ve kaybolan göğüs ağrısı
  • Geceleri öksürük
  • Zatürre (yiyeceklerin akciğerlere aspirasyonundan dolayı)
  • Kilo kaybı
  • Kusma

 

Akalazyanın Nedenleri

 

Akalazyanın kesin nedeni tam olarak bilinmemektedir. Araştırmacılar, yemek borusunda var olan sinir hücrelerinin kaybından dolayı Akalazya gelişebileceğini düşünürler. Bu duruma nelerin sebep olduğu yönünde teoriler vardır. Daha çok viral enfeksiyon ya da otoimmün (bağışıklık sisteminin yanlışlıkla vücuda saldırdığı durum) kaynaklı olabileceğinden şüphelenmektedirler. Akalazyanın genetik bozukluktan ya da enfeksiyon kaynaklı olabileceği de düşünülür fakat bu durum çok nadir olarak tanımlanır. İlgili Link: Aşırı Terleme Çözümü

 

Akalazya Teşhisi

 

Akalazyanın semptomları diğer sindirim bozukluklarından kaynaklanan semptomlara oldukça benzer. Bu durum Akalazyanın gözden kaçırılmasına neden olabilir. Ya da yanlış teşhis oluşabilir. Akalazya testi amaçlı olarak doktorlar aşağıdakileri tavsiye edebilirler:

  • Özofagus Manometrisi

Özofagusunuzdaki ritmik kas kasılmalarını, yemek borusu kaslarının uyguladığı koordinasyonu ve kuvveti ölçmeye işe yarar. Ayrıca yutma esnasında alt özofagus sfinkterinizin ne kadar iyi açıldığını ve gevşediğini de belirler. Test esnasında kişi yutma eylemiyle teste yardımcı olur. Hangi tür hareketlilik probleminin olduğunu belirlemede oldukça işe yarayan bir testtir.

  • Üst Sindirim Sisteminizin Röntgenleri (Özofagram)

Röntgen öncesinde kireçli bir sıvı içilir. X ışınları, sindirim sisteminin iç astarını kaplayan ve dolduran sıvı sonrasında harekete geçerler. Kaplama yapan bu sıvı sayesinde doktorlar yemek borusu, mide ve üst bağırsağın durumunu daha net görürler. Bunun yanı sıra hastanın baryum hapı yutması da istenebilir. Baryum hapı yemek borusunun tıkanmasını göstermeye yardımcı olacaktır. İlgili Link: Yara İzi Kalmaması İçin Krem Önerileri

  • Üst Endoskopi

Yemek borusu ve midenin içi incelenmek istendiğinde yapılabilir. Boğaza ışık ve kamerayla (endoskop) donatılmış ince ve esnek bir tüp yerleştirilir. Kişinin belirtileri, endoskopi veya baryum çalışmalarının sonuçları aynı olasılığa işaret ediyorlarsa yemek borusunun kısmi tıkanması tanımlanabilir. Endoskopi, Barrett özofagusu gibi reflü komplikasyonları açısından test edilecek bir doku örneği (biyopsi) alınması için de kullanılabilir.

 

Akalazya Tedavisi

 

Akalazya Nedir Nasıl Tedavi Edilir

Akalazya tedavisinde alt özofagus sfinkterinin gevşetilmesi ya da gerilmesi amaçlanır. Bu sayede yiyecek ve içecekler sindirim sisteminde daha kolay şekilde hareket edebilirler.

Kişilere özel tedavi uygulanabilmesi için kişinin yaşına, sağlık durumuna ve Akalazyanın şiddetine bakılır.

  • Ameliyatsız Tedavi

Ameliyatsız seçenekler aşağıdadır:

  • Pnömatik Genişleme

Özofagus sfinkterinin merkezine endoskopi ile bir balon yerleştirilir ve açıklığı büyütmek için balon şişirilir. Eğer özofagus sfinkteri açık kalmazsa ayakta tedavi prosedürlerinden olan bu uygulamanın tekrarlanması gerekebilir. Balon dilatasyonu tedavisi gören kişilerin yaklaşık olarak üçte birinde beş sene içerisinde tekrar tedavi ihtiyacı olduğu görülmüştür. Bu prosedürde sedasyon yani kontrollü şekilde uyku hali gerekmektedir.

  • Botoks (botulinum toksini tip A)

Kas gevşetici olan botulinum toksini tip A, endoskopik bir iğne yardımıyla doğrudan özofagus sfinkterine enjekte edilebilmektedir. Bu enjeksiyonların tekrarlanması gerekebilir ancak yapılan enjeksiyonlar daha sonrasında gerekli görülen durumlarda ameliyat yapılmasını zorlaştırabilirler. Botox uygulaması genel olarak genel sağlık durumu ya da yaşı nedeniyle pnömatik dilatasyon ya da cerrahiye uygun olmayan kişiler için önerilen bir uygulamadır. Botox enjeksiyonları çoğunlukla altı aydan daha uzun sürmez. Eğer Botox uygulamasından sonra güçlü bir iyileşme görülürse Akalazya tanısı daha net bir şekilde doğrulanabilir.

  • İlaç Tedavisi

Doktorlar birtakım kas gevşetici ilaçlar önerebilirler. Bu ilaçlar yemekten önce alınan nitrogliserin (Nitrostat) veya nifedipin (Procardia) olabilir. Bu ilaçlarda tedavi sınırlıdır ve ilaçların ciddi şekilde yan etkileri olabilir. Eğer kişiler cerrahi ya da pnömatik dilatasyon için uygun değillerse ve Botox uygulaması çare sağlamadıysa o zaman ilaç tedavisi önerilebilir. Bu tip tedavi nadiren endikedir (bir ilacın kullanılmasını gerektiren durumlardır).

  • Ameliyat

Akalazyanın tedavi edilmesinde var olan cerrahi seçenekler aşağıdadır:

  • Heller Miyotomi

Özofagus sfinkterin alt ucundaki kaslar kesilerek yemeklerin mideye daha kolay şekilde geçmesi hedeflenir. İşlem noninvaziv olarak yapılabilir (laparoskopik Heller miyotomi). Heller miyotomisi olan bazı kişilerde daha sonra gastroözofageal reflü hastalığı (GÖRH) gelişebilir. GÖRH ile beraber ilerleyen zamanlarda başka problemler yaşamamak için Helop miyotomisiyle aynı zamanda fundoplikasyon olarak bilinen prosedür gerçekleştirilebilmektedir. Fundoplikasyonda, midenin üst kısmı özofagusun etrafına sarılarak bir anti-reflü valfı oluşturulur. Bu durum asitin yemek borusuna geri gelmesinin (GERD) önüne geçer. Fundoplikasyon genel olarak minimal invaziv (laparoskopik) bir prosedürle yapılır.

  • Peroral Endoskopik Miyotomi (POEM)

POEM prosedüründe ağızdan ve boğaza girilen bir endoskop kullanılır. Bu endoskop sayesinde yemek borusunun iç astarına kesi oluşturulur. Daha sonra Heller miyotomisinde olduğu gibi özofagus sfinkterinin alt ucundaki kaslar kesilir. İşlem sonrasında bazı hastalarda GÖRH gelişebilir. Bu hastalar günlük oral ilaçla tedavi edilir.

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.