Sağlık Bilgi Kaynağı

Gut Nedir? Nasıl Oluşur?

0 420

Halk arasında ‘zengin hastalığı’ olarak adlandırılan gut hastalığı eski zamanlarda birçok padişahında vefatına sebep olduğu için ‘padişah hastalığı’ olarak da bilinir. Kanda bulunan ürik asit seviyesinin artışıyla oluşan eklem ve dokularda monosodyum ürat kristallerinin birikmesi sonucu eklemde yangısal durum denen ataklar ile oluşan bir hastalıktır.

 

İnsan yapısında pürin metabolizmasının son maddesi ürik asittir. Pürin metabolizması DNA ve RNA sentezi açısından çok değerlidir. Sağlıklı bir bireyde ürik asit kanda çözülerek böbrekler yoluyla da idrar olarak dışarıya atılır.  Erkeklerde 7 mg/dl, kadınlarda 6 mg/dl geçmemesi gereken serum ürik asit oranının fazla çıkması hiperürisemi olarak adlandırılır. Aşırı oranda protein tüketimi veya herhangi bir hastalıkla böbreklerin ürik asit atılımında azalma yaşaması ile hiperürisemiye sebep olmaktadır. Bu aksaklıkla biriken ürat kristaller eklemlerde ve bazen de böbreklerde birikmeye başlamaktadır. İlgili Link: Akut Enfeksiyon Nedir

 

Gut Hastalığı Kimlerde Görülür?

 

Erkeklerde orta yaşta görülen gut hastalığı son dönemlerde %3’lük bir artış göstermektedir. Kadınlarda daha çok menopoz sonrası kendini göstermektedir.

 

Gut Hastalığına Yakalanmayı Kolaylaştıran Etkenler 

 

Erkek hastalarda daha yoğun görülen gut için yakalanma riskini artıran obezite, diyabet, hipertansiyon, yüksek kolestrol, böbrek rahatsızlıkları, alkol tüketimi özellikle bira, ürik asit düzeyini etkileyen ilaç kullanımı, bazı kanser türleri etkendir diyebiliriz.

 

Gut Hastalığının Evreleri

 

Gut Nedir?

Hastalığı 4 evrede incelemek mümkündür.

Asemptomatik Hiperürisemi: Klinik bir sorunla karşılaşılmamaktadır. Tedavi için ilaç kullanımına gerek duyulmamaktadır. Ürik asit düzeylerinin düzenli takip edilmesi ve sağlıklı beslenme konusunda beslenme uzmanından destek alınmalıdır.

 

Akut Gut Atağı: Hastaların çok büyük kısmı ayak başparmağının tabanından gelen şiddetli ekrem ağrısıyla başlar. İlk nöbet genelde gece gelmektedir. Podagra adı verilen bu atak ilk nöbetle ayak bilekleri, diz, dirsek, el parmakları ve bilekte tutulmalar yaşanabilir. İlk nöbet 8-12 saatlik zaman diliminde daha da şiddetlenebilir. Hasta en ufak dokunmaya bile tahammül gösteremez. Ağrı eklemlerin hareketi ile şiddetlenir. 5-10 gün içinde tamamen iyileşir. Hasta bundan sonra ki nöbete kadar sorun yaşamamaktadır.

 

Ara Dönem :  Atakların arasındaki sakin dönemdir. Büyük olasılıkla ikinci atak 6-24 ay içerisinde kendini gösterir.

 

Kronik Tofüslu Gut: Hastalık ilerledikçe eklem ve eklemlerin çevresindeki dokular ürik asit kristallerinin birikimi artmaktadır. Aşırı birikimi ‘tofüs’ olarak adlandırılır. Ayak başparmağında el, dirseklerin yanında, parmakların üst kısımlarında, büyük eklemlerde de kendini göstermektedir. Böbrek hasarları da gündeme gelebilir. Zamanında konulan tanı ve tedavi ileride sakatlayıcı zor durumlarda kalmamak adına çok önemlidir.

 

Gut Hastalığına Tanısı?

 

Kanda rastlanan ürik asit oranın yüksek olması tanıda önemli etken olmaktadır. Hastanın ayrıntılı hikayesi ve iyi bir fiziki muayene bu anlamda çok değerlidir. Bazen hastadaki ürik asit seviyesi normal görünebilir. Şüpheli hallerde kesin tanı koymak adına eklemden alınan basit bir sıvının polarize ışık altında incelenerek monosodyum ürat kristallerinin görülmesiyle netleşmektedir.

 

Gut Hastalığnın Tedavisinde Diyet Çok Önemli

 

Pürin seviyesinin fazla olduğu besinleri tüketmekten kaçınmak gerekmektedir. Sakatat, balık ve kabuklu deniz ürünleri bunların başında yer almaktadır. Aşırı tüketilen kırmızı ve beyaz et, yağlı süt ve süt ürünleri dikkatle azaltılmalıdır. Bezelye, mercimek, fasülye, ıspanak, karnabahar, mantar gibi besinlerin tüketimine yine dikkat edilmelidir. Alkolden özellikle bira ve biralı içeceklerden uzak durulmalıdır.

 

Su tüketimi çok önemlidir. Bol miktarda su hastayı rahatlatacaktır. Düzenli kahve tüketimi hastayı pozitif etkilemektedir. Kira, çilek, kereviz, lahana, domates, maydanoz, yeşil yapraklı sebzeler tüketilmesi tavsiye edilen besinlerdir.

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.