Sağlık Bilgi Kaynağı

Uyku Bozukluğu Nedir? Uyku Bozukluğu Tedavileri

0 697

Ruh sağlığını etkileyen en önemli faktörlerden biri uykudur. Uyku bozuklukları içerisinde pek çok farklı hastalıklar yer almaktadır. Uyku Bozukluğu Nedir? Uyku Bozuklu Tedavileri adlı yazımızda en sık karşılaşılan uyku hastalıkları hakkında ne olduğu, belirtileri, nedenleri ve tedavilerini içeren bilgiler yer almaktadır.

Gün içerisinde vücudun ihtiyaçlarını karşılayabileceği derecede yeterli ve kaliteli uyku düzeni sağlanmalıdır. Günlük yaşamın verimli şekilde sürdürülebilmesi için uykunun yeterli uzunlukta, kaliteli derinlikte ve konforlu bir şekilde gerçekleşmesi önemlidir. Yapılan araştırmalar sonucunda çeşitli sağlık sorunları ve hastalıkların uykunun kalitesini azalttığı görülmektedir. Bu durumda uyku bozukluğu problemlerinin yaşanmasına sebep olmaktadır. Bu nedenle, hayatın her noktasında sağlıklı ve başarılı olmak için uyku bozukluğu tedavilerinin uygulanması gereklidir. Peki uyku bozukluğu nedir? Uyku bozukluğu tedavileri nelerdir?

 

Uyku Bozukluğu Nedir?

 

Uyku, yaşam standardını belirleyen önemli faktörlerden biridir. Uyku esnasında, gün içerisinde vücutta meydana gelen reaksiyonların zararlı etkileri onarılırken toksik maddelerin uzaklaştırılması da sağlanır. Dokuların yeni gün için hazırlanması ve sosyal yaşama katkı sağlaması gereklidir. Ayrıca uykunun beyin üzerindeki etkisi düşünülerek fonksiyonların düzenlenmesi ve beyin hücrelerinin dinlendirilmesi gereklidir. Uyku esnasında, gün içinde öğrenilen bilgiler hafızaya kayıt edilir.

Uyku durumu temel iki aşamada gerçekleşir. Bu aşamalar dinlendirici aşama olarak adlandırılan non-REM dönemi ve aktif aşama olan REM dönemi olarak adlandırılır. Kaliteli bir uykunun yaşanması için, iki aşamanın düzenli ve istenilen uzunluklarda gerçekleşmesi gereklidir. Bu şartlar sağlanmadığı takdirde uyku verimsizleşir ve uyku bozuklukları meydana gelir.

Günlük hayatın her noktasında yaşanabilecek stres ve kaygı gibi psikolojik faktörler, uyku bozukluklarının yaşanma sıklığı da artmaktadır. Son dönemlerde yapılan araştırmalarda her 3 yetişkinden birinin günlük 7 saatten az uyuduğunu ortaya koymaktadır. Bu durum uyku bozukluklarının yaşanma ihtimalini daha da artırmaktadır. Peki uyku bozuklukları nelerdir ve hangi belirtileri gösterirler?

 

Uyku Bozuklukları Nelerdir?

 

Uyku esnasında yaşanan problemlerin durumlarına bağlı olarak çeşitli uyku bozuklukları tanımlanmıştır. Uyku bozuklukları nelerdir sorusunun cevapları şu şekilde sıralanabilir:

 

1.İnsomnia

 

En çok karşılaşılan uyku bozukları arasında yer alan İnsomnia, uyku durumunun sürdürülmesi veya uykuya dalmada zorluk yaşanması olarak tanımlanmaktadır. Bu rahatsızlık, hayatın kalitesini ciddi anlamda etkileyebilir. Kilo artışı, dış etmenlere duyarlılık, konsantrasyon bozukluğu, depresyon ve performans düşüklüğü görülebilir. Şu sebeplerden dolayı yaşanabilir:

  • Uzak zaman dilimleri arasında yapılan seyahatlerden kaynaklı ortaya çıkan jet-lag
  • Kaybı bozukluklarının yaşandığı stresli yaşam
  • Sindirim problemleri veya hormonal problemler insomnianın ortaya çıkmasına neden olabilir.

 

2.Parasomnia

 

Uyku durumundaki bireyin anormal davranış ve hareketler sergilemesi parasomnia olarak değerlendirilir. Anormal davranış ve hareketler şu şekilde sıralanabilir:

  • Uyurgezerlik,
  • Diş gıcırdatma,
  • Yatak ıslatma,
  • Kabus görme,
  • İnlemek,
  • Uykuda konuşma sayılabilir.

Uyku dönemi içerisinde REM uykusu yaşanırken, kişinin normalde hareket edemeyeceği durumlarda rüyasında gördükleri davranışları fiziksel olarak yansıtması olarak açıklanabilir.

 

3.Uyku Apnesi

 

Uyku esnasında kişinin nefes almakta zorluk çekmesi veya nefes almanın tamamen durması olarak tanımlanır. Horlama ile uyku apnesinin gerçekleşmesi normal kabul edilse de gerçekleşme sıklığı ve uzunluğu ciddi sağlık sorunlarının tetikleyici olabilir.

Uyku apnesinin sık ve uzun periyotlarla gerçekleşmesi, vücutta olumsuz bir etki yaratırken özellikle kalp ve akciğer problemleri açısından bireyi riskli hale getirir. Oksijen yetersizliği uykunun bölünmesine ve kişinin sık sık uyanmasına sebep olur. Yetersiz uyku: gün içinde yorgunluk, konsantrasyon kaybı, uyku gereksinimi ve sinirlilik hallerinin oluşmasını sağlar.

 

4.Huzursuz Bacak Sendromu

 

Uyku esnasında bacakların kontrol edilememesi ve karşı konulamaz derecede hareket ettirilmesi durumudur. Bu duruma genellikle uyuşma ve karıncalanma eşlik edebilir. Şiddetli şekilde gerçekleşen huzursuz bacak sendromu, gün içindeki yaşantıyı etkileyerek şikayetlere yol açabilir.

Huzursuz bacak sendromunun neden yaşandığı hakkında net bulgular bulunmamaktadır. Ancak bu bozukluk: Parkinson hastalığı, vitamin eksiklikleri ve Hiperaktivite bozukluğu gibi durumların yaşanmasına eşlik edebilir. İlgili Link:  Çoçuklar İçin Yetersiz Uykunun Zararları 

 

5.Narkolepsi

 

Kişinin gün içinde uyanık olduğu durumlarda dahi uyku atakları geçirmesi olarak tanımlanabilir. Vücudun yorgun hissetmesi ile aniden uykuya dalmalar gerçekleşir.

Narkolepsi görülen hastalarda uykudan uyandıktan sonra geçici uyku felci oluşabilir. Tek başına oluşma ihtimali bulunsa da sıklıkla narkolepsi multipl skleroz (MS) gibi nörolojik hastalıklarla beraber izlenir.

 

Uyku Bozukluğu Nedenleri

 

Uyku Bozukluğu Nedir

Uyku esnasında gerçekleşen durumlar kişiden kişiye değişkenlik göstermekle birlikte, pek çok kişisel ve biyolojik özelliklere de bağlıdır. Birleşen çeşitli sebepler uyku bozukluklarının oluşmasına neden olabilir. Uyku bozukluğu nedenleri aşağıdaki şekilde özetlenebilir:

  • Stres: Günlük yaşantıda pek çok sebepten dolayı oluşabilecek stresli durum, beyin fonksiyonlarının olumsuz etkilenmesine sebep olur. Dolayısıyla sık uyanma ve derin uykuya dalamama gibi sorunlar yaşanır.
  • Kaybı bozukluğu: Anksiyete bozukluğu olarak bilinen bu durum, kişinin sürekli kaygılanması ile süregelen davranıştır. Kişinin uykuya odaklanmasında sorun yaşamasına neden olur.
  • Alerji: Yatak odasındaki alerjik maddelerin varlığı, vücudun alerjik tepkiler vermesine neden olur ve uykuya dalmakta zorluk oluşturur. Alerjik maddelerin solunumu etkilemesi de bir başka sağlık problemidir.
  • Solunum problemleri: KOAH, sinüzit, soğuk algınlığı gibi solunum yolu sorunları, nefes almayı zorlaştırdığı için uyku kalitesinin düşmesine neden olur.
  • Sık idrara gitme: Nöktüri olarak adlandırılan gece idrara gitme davranışı, uykunun dinlendirici fazını yarıda kesmesine neden olur. Kişi, uzun ve kaliteli bir uykudan mahrum kalır.
  • Kronik ağrı: Fibromilji, mide sorunları, bağırsak sorunları, eklem problemleri gibi çeşitli kronik ağrılar, kişinin uykuya dalmasını zorlaştırır ve kaliteli uykuyu engeller. İlgili Link ; Antidepresan Kullanımı Hakkında Merak Edilenler

 

Uyku Bozukluğu Belirtileri Nedir?

 

Aşağıdaki belirtileri gösteren kişiler, uyku bozukluğu yaşıyor olabileceği için uzman doktorlara görünmelidir.

  • Uykuya dalmakta zorluk,
  • Kilo alımı,
  • Depresyon,
  • Konsantrasyon düşüklüğü,
  • Sosyal hayat performansında düşüş,
  • Huzursuzluk ve kaygı bozukluğu,
  • Uyku esnasında anormal hareketler sergileme,
  • Uykuya dalarken hareket etme isteği,
  • Nefes almada anormal davranışlar,
  • Gün içinde yorgun hissetme ve uyku isteği şeklinde sıralanabilir.

 

Uyku Bozukluğu Tedavisi

 

Uyku bozukluğu tedavisinin başarılı şekilde sonuçlanması için sorunun doğru tespit edilmesi ve uygun tedavi yönteminin planlaması gereklidir. Bu nedenle, uyku bozukluğu şikayeti ile karşılaşan kişilerin öncelikle uzman doktora başvurması önemlidir.

Hastanın yaşadığı hastalık ve şikayetlerinin öyküsü detaylı dinlendikten ve fizik muayene yapıldıktan sonra gerekirse ek tekniklere başvurulur. Polisomnografi testi, uyku bozukluğunun tipini ve nedenini belirlemede kullanılan en önemli tekniklerden biridir. Elde edilen sonuçların toplamında uygun tedavi yöntemi planlanır.

Tıbbi tedavisiler arasında ise kişinin uykuya daha rahat dalmasını sağlayacak ilaç tedavileri tercih edilir. Kişide uyku apnesi sorunu var ise cerrahi müdahaleler gerekebilir. Uykudan maksimum verim alabilmek için aşağıdaki tedbirler alınabilir.

  • Yaş ve vücut ihtiyacı düşünülerek doğru ve yeterli beslenme alışkanlığı oluşturulmalıdır.
  • Yüksek karbonhidrat içeriğine sahip gıdalar az tüketilmelidir.
  • Gün içinde kısa süreli şekerlemeler yapılmamalıdır. Gece uykusu, gün içindeki şekerlemelerden etkilendiği için yapılmaması tavsiye edilir.
  • Her gün aynı saatte uyumaya özen gösterilmelidir. Uyku saati alışkanlığı kazanılmalıdır.
  • Yatak odası kişinin konforunu sağlayacak düzeyde karanlık ve sessiz olmalıdır.
  • Uyku öncesinde bilgisayar ve telefon gibi elektronik cihazlarla vakit geçirilmemelidir.
  • Uyku öncesinde fazla sıvı tüketilmemelidir.
  • Yatmadan önceki 2 saatlik dilimde gıda tüketilmemelidir.
  • Sigara ve alkol tüketimi azaltılmalıdır.
  • Kafein içeren içecek ve yiyeceklerin tüketimi azaltılmalıdır.
  • Haftanın belirli günlerinde egzersiz yapılmalıdır.

İdeal kiloyu korumak gereklidir.

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.